Op vrije voeten in de paardenhouderij

23 september 2014 om 01:00

Auteur: Rikkie Weevers Stous

Een meerwaarde onderzoek naar het inzetten van de paardenhouderij bij de re-integratie van ex-gedetineerden.

 

‘Er is iets in de onbaatzuchtige en zelfopofferende liefde van een reddeloos dier dat direct het hart treft van wie meermalen in de gelegenheid is geweest de armzalige en vluchtige trouw te toetsen van slechts een Mens.’ Edgar Allen Poe
 
 
 
 
Naam student:                         Rikkie Weevers Stous
Student nummer:                    c831208001
Studierichting:                        Bedrijfskunde en Agribusiness; Management, Paardenhouderij en Sport
Afstudeerdocent:                     Gert Wim Stoffer
Datum:                                    19 november 2012       
Plaats:                                      Wassenaar

 

Voorwoord

 
Dit onderzoeksrapport is geschreven in het kader van het afstuderen aan de Christelijke Agrarische Hogeschool te Dronten. Het betreft de afstudeerscriptie voor het afronden van de deeltijd HBO opleiding Management, Paardenhouderij en Sport. Een opleiding die voor mij mogelijk is gemaakt dankzij het ‘sponsorschap’ van mijn ouders.  
 
Het werk van een familielid was mijn eerste inspiratie voor dit onderwerp. Haar werk als reclasseringsambtenaar brengt haar dagelijks in contact met ex-gedetineerden en de problemen die zij tegenkomen bij re-integratie. Hoe kan het dat deze mensen soms zonder enige begeleiding terugkeren naar de maatschappij? Verdienen deze mensen dan niet een kans om zich aan te kunnen passen?
 
Ruim een jaar geleden heb ik gesolliciteerd bij een bemiddelingsbureau en hier vielen de puzzelstukjes op hun plaats. Het bureau bemiddelt tussen zorginstellingen (in de breedste zin van het woord) en paardenhouderijen. Deze combinatie, aangewakkerd door mijn nieuwsgierigheid en persoonlijke passie voor paarden, zijn de aanleidingen  voor mij geweest om onderzoek te doen naar wat de paardenhouderij en ex-gedetineerden elkaar te bieden hebben en welke mogelijkheden er zijn.
 
De aanpak van het onderzoek was al vrij snel duidelijk. Het moest een verkennend onderzoek worden. Een uitgebreid literatuuronderzoek om informatie te vergaren en een veldonderzoek om de meningen en gedachtegangen over dit onderwerp vanuit verschillende hoeken in kaart te brengen waren vanaf dag één het uitgangspunt.
 
Vorm en inhoud van het rapport zijn bestemd ter beoordeling van de examencommissie en mijn afstudeerbegeleider. Het rapport is het ook geschikt voor diegenen die informatie zoeken met betrekking tot het onderwerp.
 
Ten slotte wil ik vermelden dat dit onderzoek een zeer soepel verloop heeft gehad, dit is mede dankzij alle medewerkers van de GGZ Reclassering Palier, zij hebben mij zeer welkom ontvangen en aan alle fronten meegewerkt. Tevens heeft het enthousiasme waarmee een ieder het onderwerp heeft ontvangen een grote impact op mij gehad, het maakte het onderzoek een prettige bezigheid. Dank hiervoor.
 
Graag wil ik ook dhr. G. Stoffer bedanken voor de begeleiding tijdens mijn afstuderen. Door altijd de juiste vragen te stellen werd ik steeds opnieuw uitgedaagd en aan het denken gezet wat tot dit resultaat heeft geleid. Tevens wil ik mevrouw L. Weevers Stous bedanken voor al haar ondersteuning, expertise, commentaar en inzet tijdens dit afstudeerproject. Als laatste en in het bijzonder wil ik nog Jef Stokman bedanken voor zijn altijd aanwezige positieve support gedurende mijn gehele opleiding.
 
Wassenaar, november 2012

Samenvatting

 
De interesse in groene zorg is de laatste jaren sterk toegenomen. Het aantal zorgboerderijen groeit en de interesse naar het inzetten van dieren in de zorg is in opkomst. In de hippische sector speelt deze toename ook een rol. Er ontstaan steeds meer mogelijkheden om coaching en therapie te combineren met paarden. De doelgroepen waarvoor deze zorg bestemd is loopt uiteen van managers tot lichamelijk gehandicapten. Een doelgroep die weinig plaats krijgt binnen deze vorm van zorg zijn ex-gedetineerden. Deze groep heeft misschien wel de hoogste toetredingsdrempel tot de samenleving en recidivisten kosten de maatschappij jaarlijks miljarden euro’s. Paarden inzetten bij de re-integratie van ex-gedetineerden lijkt een logisch gevolg. Maar wat levert die de hippische sector op? En heeft het inzetten van de paardensector wel zin voor ex-gedetineerden? De meerwaarde verkennen van deze combinatie is het doel van dit onderzoek.
 
De centrale vraagstelling luidt: Wat kan de meerwaarde zijn van het inzetten van de paardensector bij de re-integratie van ex-gedetineerden in de maatschappij?
Om de centrale vraagstelling te beantwoorden is gekozen voor een literatuuronderzoek en een verdergaand veldonderzoek. Het literatuuronderzoek geeft een beeld van het gebied waarin de centrale vraagstelling is geplaatst en geeft achtergrond informatie over de onderzoeksgroepen. In het veldonderzoek zijn deze groepen nader onder de loep genomen om een beeld te kunnen schetsen van de meningen en veronderstellingen. De meetinstrumenten in het veldonderzoek zijn open interviews en een enquête. De open interviews zijn gehouden met de groepen; hippische ondernemers met en zonder nevenactiviteit in de zorg, paardencoaches en reclasseringsmedewerkers. Om tot een onderbouwde conclusie te kunnen komen zijn de resultaten kwantitatief en kwalitatief geanalyseerd.
 
De paardensector of hippische sector is een unieke sector. Het combineert agrarische, sportieve en recreatieve elementen en laat hobby en beroep samenkomen. De sector is een zogenaamde ‘dienstendierhouderij’ wat het onderscheidt van andere agrarische sectoren. Ondanks de economische crisis blijft de sector overeind evenals de Nederlandse welvaart. Dit betekent dat dierenwelzijn steeds meer in de schijnwerpers komt te staan en een belangrijk agenda punt is in de sector. Samen met deze toename en zeker niet onafhankelijk van elkaar speelt kennismanagement een steeds grotere rol. Ondanks deze informatietoename blijft de sector onbegrepen door buitenstaanders, meningen zijn vaak gebaseerd op kortzichtigheid en onwetendheid. De sector probeert hiertegen gezamenlijk naar buiten te treden en het maatschappelijk imago te verbeteren op het gebied van dierenwelzijn en op bedrijfseconomisch niveau. De opkomst van ‘paarden in de zorg’ blijft ook niet onopgemerkt. De laatste 15 jaar nemen zij in aantallen en kwaliteit toe.
 
 Jaarlijks keren meer dan 30.000 ex-gedetineerden terug in de maatschappij, 70% hiervan recidiveert binnen 6 jaar na vrijlating.  De ernst van de misdrijven verschilt. Van relatief lichte criminaliteit zoals het verlaten van de plaats van een ongeval tot zware criminaliteit waaronder  mishandeling of doodslag. Een gedeelte van deze ex-gedetineerden hebben een justitiële titel en staan onder toezicht van de reclassering. Deze groep is controleerbaar en bereikbaar. Een andere vorm van dwang en drang is de werkstraf. Hierbij ligt ook de verantwoordelijkheid bij de reclassering om toe te zien op het succesvol afronden van de straf. Een inkomen, passende zorg, een legitimatiebewijs, een dak boven het hoofd en inzicht in schulden zijn de vijf belangrijke uitgangspunten bij de nazorg van deze ex-gedetineerden. 80% van de ex-gedetineerden kampen met problemen op een of meerdere van deze gebieden. Tevens kampen veel ex-gedetineerden met verslavingen en psychische problematiek.
 

 
De eisen in de zorg veranderen, er wordt meer gericht op ‘community care’ waarbij de maatschappij een grotere rol gaat spelen in het zorgtraject, dit wordt vermaatschappelijking genoemd. De opvang in instellingen verschuift naar zorg dichterbij huis en in de samenleving. Zo ook bij de nazorg van ex-gedetineerden, werkstraffen nemen bij de rechterlijke macht in populariteit toe en extramurale fasen worden eerder in een traject ingezet.
 
De agrarische sector maakt een soortgelijke ontwikkeling door. De eisen aan de sector veranderen en door de maatschappij te betrekken bij de landbouw ontstaat verbreding. Door middel van nevenactiviteiten als zorg, recreatie of verkoop van streekproducten komt de landbouw dichterbij de maatschappij. De sector verbetert hiermee niet alleen haar imago maar ook haar economische positie. Verbreding in de hippische sector wordt nog niet als zodanig herkent en staat daarmee in de kinderschoenen.
 
Vermaatschappelijking en verbreding komen samen in de term Groene zorg. Het inzetten van de natuur en dieren in de zorg is een groeiende sector. Zorgboerderijen en diertherapie worden al jaren ingezet en groeien nog in aantallen. De gunstige effecten van de natuur worden in gezet in de agrarische sector bij de land en tuinbouw. De gunstige effecten van dieren worden ingezet op zorgboerderijen en paarden spelen een hoofdrol in de equitherapie en paardencoaching.
 
Het spiegelende effect van paarden, hun warmte en zachtheid en de kracht die zijn uitstralen maken hen tot uitstekende leermeesters. Anders dan honden reageert het paard instinctiever. Paarden staan dichter bij de natuur wat hun zintuigen verscherpt en domesticatie heeft op hen de minste vat gehad. Angst en macht werken niet op paarden, zij laten zich alleen leiden door respect en vertrouwen.
 
De kosten voor de maatschappij bij recidieven zijn hoog. Zo niet hoger als de rechterlijke macht enkel kiest voor detentie. Toezicht en werkstraffen zijn goedkopere oplossingen. Projecten waar ex-gedetineerden terecht komen worden mede door subsidies en het Ministerie van Justitie gefinancierd. Zodra de zorg voor de cliënt verder reikt komen ook de zorgverzekeringen de Wet Maatschappelijke ondersteuning en de AWBZ erbij kijken. Bij re-integratie voor het arbeidstraject spelen het CWI, gemeenten en de UWV een rol. De hippische sector staat voor financiële ondersteuning onder druk en zijn doorgaans afhankelijk van enkel commerciële inkomsten.
 
Bij maatschappelijk verantwoord ondernemen neemt een bedrijf verantwoordelijkheid voor de effecten van de bedrijfsactiviteiten op mens en milieu. Een balans creëren tussen mens, planeet en bedrijfsvoering voert de boventoon.  Binnen Multifunctionele landbouw komt MVO op natuurlijke wijze en in volle breedte tot uiting.  De bemoeienis van de maatschappij en overheid treft ook de hippische sector, waar dierenwelzijn, ruimtegebruik en maatschappelijke betrokkenheid steeds belangrijker worden.  Duurzamer paarden houden is een trend, waarbij dierenwelzijn voorop staat. De paardensector is zichtbaar bezig met de ontwikkeling richting het maatschappelijk verantwoord ondernemen.
 
In het literatuuronderzoek zijn veel bronnen gebruikt om de betrouwbaarheid ervan hoog te houden. De betrouwbaarheid van het veldonderzoek valt tevens hoog uit. Door het gebruik van een controlegroep en de verdeling van de populatie zijn de resultaten voldoende bruikbaar om conclusies uit te trekken. De resultaten zijn valide, gezien zij instaat zijn om de vooraf opgestelde deelvragen te beantwoorden.
 
Concluderend uit dit onderzoek kan gezegd worden dat er sprake is van een meerwaarde bij het inzetten van de paardenhouderij bij de re-integratie van ex-gedetineerden. Deze meerwaarde kan in een aantal aspecten bevestigd worden waaronder het positieve effect van paarden op de mens, de variatie die de hippische sector kan bieden, de invulling van sociale duurzaamheid in de sector en een positieve invloed op het imago van de sector.

Het gehele onderzoek beschreven in de scriptie bedraagt 110 pagina's. Teveel om hier allemaal te plaatsen. Wil je graag het gehele onderzoek lezen, stuur dan een mail naar support@eq-experience.nl
  • 10/11 00:36 Run of the Waste - een paard met ons verdriet Lees meer
  • 22/01 23:08 Erkenning en Accreditatie Lees meer
  • 08/01 20:56 Paardencoachcongres 2018 Lees meer
  • 01/04 15:50 Hoe kan ik bij mezelf blijven in contact met anderen? Lees meer
  • 30/03 14:00 Zichtbaar maken van het onzichtbare! Lees meer
  • 04/08 13:57 Mannen en paarden (coaching) Lees meer
  • 04/05 22:19 Startpagina Paardencoaching door Equilogica Lees meer
  • 11/04 11:44 Gebruik jij je intuïtie bij leiderschap? Lees meer
  • 11/04 11:35 Boekrecensie : Harnessing the Power of Equine Assisted Counseling Lees meer
  • 30/03 13:31 Is er natuurlijk evenwicht in jouw team of samenwerking? Lees meer
  • 27/03 12:40 Column PaardenInzicht – Maart 2015 – Business Experience BS Morgen Lees meer
  • 25/03 21:39 We gaan door het vuur voor ons vak, het werken met paarden!!! Lees meer
  • 23/03 11:27 De apenrots vs de paardenkudde Lees meer
  • 11/03 20:14 Hoe bepaal je jouw doelgroep als paardencoach*? Lees meer
  • 07/02 11:44 Ruud Knaapen in het Licht Lees meer
  • 11/01 14:30 Boekrecensies door Wendela de Tonkelaar Lees meer
  • 25/11 21:25 Wat maakt een goede leider? Lees meer
  • 14/11 10:08 Congres (P)AARDEN (IN) KRACHT Lees meer
  • 09/11 23:16 Boek Inge Kroesen - Coachen met paardenkracht Lees meer
  • 26/09 21:46 GRATIS abonnement tot eind 2014 aangeboden door paardencoachcongres Lees meer
  • 22/09 23:51 Paard helpt bij verwerking van trauma Lees meer
  • 15/09 15:32 40 jaar paarden! PaardenInzicht Column – aug/sept 2014 Lees meer
  • 14/08 14:55 European Association for Horse Assisted Education 10 JAAR ! Lees meer
  • 14/07 21:43 Natuurlijk leider in de dop! PaardenInzicht Column – juli 2014 Lees meer
  • 11/06 22:56 Jane Goodall – niet alleen paarden! PaardenInzicht Column – Juni 2014 Lees meer
  • 18/05 18:00 De fenomenologische blik, door Ruud Knaapen Lees meer
  • 14/05 14:47 Leg dat maar eens uit - Column PaardenInzicht mei 2014 Lees meer
  • 08/05 23:10 EAHAE Development Day Lees meer
  • 14/04 22:27 Vervolg van de Column op PaardenCoachTips Lees meer
  • 20/03 14:02 Healthy Horse Horsemanship Lees meer
  • 30/01 22:00 Paard en mens, een relatie nader bekeken Lees meer
  • 14/01 15:00 Horse Herd Therapy. De kracht van de kudde. Lees meer
  • 29/12 22:16 RTL4 Life is Beautiful Lees meer
  • 13/12 11:50 Luisteren met je ogen Lees meer
  • 12/12 23:00 Kennis is van niemand… en kennis is van iedereen Lees meer
  • 12/12 11:00 Het systemisch perspectief Lees meer
  • 02/12 15:04 Ouder en Kind - Your Way Lees meer
  • 21/11 15:14 CREF methode Lees meer
  • 12/11 14:56 De ezel Lees meer
  • 22/10 22:05 Magische paarden aan de Slachte Lees meer
  • 01/10 16:29 Paardencoach Congres 2014 Lees meer
  • 30/09 11:03 2013 EAHAE Conference Ohio, USA Lees meer
  • 28/02 16:08 Ter ere van al degene die zich durven geven… Lees meer
  • 12/02 15:39 Arbeidsdeskundigen Award 2012 Lees meer
  • 06/05 23:30 Helder communiceren Lees meer

Laatste blog updates

Wat zou jij ervoor over hebben om kennis te maken met Paardencoaching?
Door Sven den Boer op 27-07-2018 Lees meer
Fren van Dijk, winnares van fotowedstrijd.
Door Sven den Boer op 14-06-2018 Lees meer
Met de handen gebonden
Door Marc Jammaers op 12-01-2018 Lees meer
Leveringsvoorwaarden  |  Contact  |  © 2019 EQ Experience