Luisteren met je ogen

13 december 2013 om 11:50

Luisteren met je ogen

Een van de meest belangrijke ontwikkelingen in onze kindertijd is dat we leren communiceren met andere mensen. Het is interessant dat we op school veel tijd besteden aan het correct leren spreken, we besteden heel veel tijd aan het leren lezen en schrijven, maar heel weinig tijd aan het leren luisteren.

Het is gemakkelijk te denken dat luisteren een natuurlijke gave is. We worden geboren als het goed is met het vermogen te horen net zoals we geboren worden met het vermogen te ruiken en we hoeven niet te leren om te ruiken of wel soms? In onze lawaaierige wereld zijn we gaan geloven dat we voornamelijk communiceren met geluid. We spreken met elkaar en we kunnen onze diepste angsten en gevoelens delen. We kunnen werken met andere mensen omdat we kunnen spreken met ze en onze gedachten volledig met hun delen. Dit heeft ons er misschien toe geleid te denken dat het tegendeel van praten luisteren is en daarom hoeven we alleen maar op te houden geluid te maken om te luisteren.

Wij zijn misschien verbaasd om te vernemen dat zelfs vandaag 57 % van onze communicatie gebeurt door lichaamstaal. Als wij een politicus een toespraak horen maken zijn we geneigd hem al dan niet te geloven op grond van wat we zien in zijn lichaamstaal. We zijn er ons misschien niet altijd van bewust dat we lichaamstaal gebruiken om te communiceren, maar het is wel zo. Wij hebben allemaal de ervaring dat ons iets verteld wordt terwijl we een vervelend stemmetje horen dat niet helemaal gelooft wat ons verteld wordt. Kleine kinderen zijn vooral slecht in liegen omdat ze nog niet geleerd hebben hoe ze hun lichaamstaal moeten beheersen.
In de eerste plaats moeten we ons realiseren dat luisteren in feite een activiteit is en niet een passieve vaardigheid. We hebben allemaal de ervaring met iemand te spreken maar tegelijkertijd het gevoel te hebben dat hij niet werkelijk naar ons luistert. Misschien waren we het zelf die geacht werden te luisteren maar die betrapt werden toen er werd gevraagd wat men ons had verteld. Luisteren is moeilijk. We moeten ons erg concentreren, wat moeilijker wordt gemaakt door het feit dat onze hersens tot 850 woorden per minuut kunnen verwerken maar men spreekt meestal ongeveer 130 woorden per minuut. Dat betekent dat een capaciteit voor 700 woorden niet wordt benut; geen wonder dat onze hersenen zich beginnen te vullen met afleidende gedachten. Als we werkelijk luisteren, horen we niet alleen de woorden die gesproken worden maar vernemen ook de emoties en de echte gevoelens van de spreker.

Vaak zijn de woorden die wij gebruiken helemaal niet wat we bedoelen. Dit wordt goed aangetoond als wij mannen door de mand vallen door de woorden van onze partners wel te horen maar niet te horen wat er werkelijk bedoeld wordt.

Als we werken met onze dieren dan willen we graag dat zij met ons communiceren en we willen graag in staat zijn met hen te communiceren. Wij willen hen begrijpen en dat zij ons begrijpen. We zijn op zoek naar een trainingsmethode die ons in staat zal stellen hun taal te spreken of hen te helpen onze taal te begrijpen. Gelukkig bestaat deze taal al in de vorm van lichaamstaal, beter nog, wij kunnen deze al lezen. Ik heb het niet over de lichaamstaal die populair is gemaakt door paardenfluisteraars, de gestileerde bewegingen gebaseerd op een negatieve herhaling maar in dit geval doel ik op ons vermogen om beweging te begrijpen.

Als we een stal binnenkomen en ons paard is bezweet, rusteloos en kijkt voortdurend om naar zijn maag dan zal de lichaamstaal van het dier ons onmiddellijk vertellen dat we aan koliek moeten denken. Als wij onze ezel binnen willen halen uit het veld en onmiddellijk in de gaten hebben dat hij er vreemd bij staat, achterover geleund met de voorbenen recht naar voren gestrekt en dat hij niet naar ons toe komt om ons te begroeten zoals gewoonlijk, dan weten we dat we de dierenarts moeten waarschuwen omdat het waarschijnlijk is dat onze ezel laminitis heeft. Wij zijn al heel goed in staat om lichaamstaal te lezen en hoe meer tijd we spenderen tussen equines des te gemakkelijker wordt het voor ons om die te begrijpen. Men zegt dat als je een vreemde taal wil leren, je in een vreemd land moet wonen.

Om lichaamstaal te begrijpen moeten we leren luisteren met onze ogen. We moeten leren om de bewegingen van onze dieren te zien, die tezamen hun gedrag bepalen. Als we in staat zijn te denken met de hersens van de equine dan kunnen we gemakkelijk leren begrijpen wat onze dieren ons vertellen. Een van mijn favoriete manieren om dit aan te tonen is het dier hard te krabben op zijn schoft alsof wij elkaar aan het vlooien waren. Als de onderlip van het dier begint te trillen dan ben ik er vrij zeker van dat hij het prettig vindt. Als hij opzij stapt dan vindt hij het duidelijk niet prettig. Als gedurende het krabben het dier een stap naar voren maakt maar niet weg van mij dan kan ik er vrij zeker van zijn, dat het dier mij vraagt een andere plek te krabben. Ik heb veel equines leren kennen die getraind waren om aan te geven wanneer zij hun achterwerk gekrabd wilden hebben. Het kan een beetje zenuwachtig maken als een onbekend paard achteruit naar je toe komt en vraagt om gekrabd te worden.

Wij kunnen heel goed lichaamstaal verstaan; ons probleem schijnt te zijn dat we vaak niet willen luisteren naar wat er gezegd wordt. Het paard dat moeilijk te vangen is zegt “ik wil niet bij jou zijn, ik zou liever vrij zijn.” Waarom zij deze keuze maken kan vele redenen hebben, maar wat ze zeggen is duidelijk: ik zou liever niet bij jou zijn. Als wij niet de echte natuur van equines accepteren dan zouden we, om onszelf te beschermen tegen de waarheid, een dergelijk dier als moeilijk, koppig of met opzet vervelend kunnen bestempelen. Ons beeld van wat wij zien zal bepalen of wij willen luisteren naar wat het dier te zeggen heeft.

Luisteren met onze ogen maakt concentratie nodig en inspanning om actief waar te nemen wat het dier doet en mededeelt door zijn gang en houding. Als een equine weigert om over een nieuw object te lopen zoals een stuk plastic of een paal dan geeft het daarmee aan dat het niet in staat is of niet weet hoe om met de situatie om te gaan. Het dier dat over plastic loopt maar zich haast om over het object te komen geeft daarmee aan dat het niet blij is met dit beangstigende ding en dat het dit zo gauw mogelijk achter zich wil laten. Het feit dat het dier dit zegt betekent dat men ernaar moet luisteren. Als wij negeren wat het dier wil zeggen lopen wij het risico te veel van hem te eisen en dat verhoogt het risico op een ongeluk.

Als we luisteren met onze ogen dan zien we wat het dier ons vertelt over een situatie. Hoe wij dan handelen, hangt af van of we werkelijk luisteren of alleen maar horen. Als we in staat zijn om te zien of een dier angstig of zenuwachtig is dan weerhoudt ons dat van het dier als ‘brutaal’ of ‘onbeleefd’ te bestempelen. Als we werkelijk met onze ogen luisteren dan wordt het gemakkelijker voor ons om het ‘proberen’ te zien dat het dier heeft gedaan. We zijn dan in staat om de kleine stap vooruit te zien als een enorme uitdaging voor het dier en het naar navenant te belonen.

Als we willen weten wat onze dieren ons vertellen is het alleen maar nodig om te luisteren met onze ogen en bereid te zijn te accepteren wat we zien, onafhankelijk van de vraag of wij het prettig vinden wat we zien. Als we luisteren met onze ogen moeten wij het dier ons vertrouwen schenken en aangezien bedrog niet bewezen is in equines is het uiterst onwaarschijnlijk dat een dier probeert ons voor de gek te houden voor zijn eigen plezier.
Als we de reden voor wat we zien, niet kennen moeten we rustig doorgaan met proberen te luisteren. We zullen meer mededelingen zien en daaruit kunnen we dan de puzzel samenstellen die ons helpt te begrijpen wat ons verteld wordt.

Om ons vermogen met onze ogen te luisteren te verbeteren moeten we eerst oefenen te luisteren met onze oren. Luisteren is erg moeilijk en om te beginnen moet je een persoon kiezen waar je een goede band mee hebt en oefen het luisteren naar hem gedurende een hele conversatie. Om dit te doen moet je je volledig op hem concentreren, overal mee stoppen en naar hem kijken. Duw al je andere zorgen en problemen naar de achtergrond zolang het gesprek duurt en ben ten volle aanwezig bij jouw vriend. Luister dan naar de woorden van hun lichaamstaal en naar de toon waarop iets wordt gezegd. Als je iets niet begrijpt, vraag hem dan het niet begrepene opnieuw te formuleren. Herhaal wat je hem hoort zeggen en onderbreek niet. Voordat je begint te spreken laat er een paar seconden voorbij gaan om er zeker van te zijn dat jouw vriend alles heeft gezegd wat hij wilde. Het oefenen te luisteren helpt je begrijpen hoe moeilijk het is om echt te luisteren maar het zal je hopelijk ook de voordelen ervan tonen.

In de tweede plaats, observeer zo veel mogelijk equine gedrag. Kijk op shows, op het erf en rond de stallen. Bekijk de dieren in hun kudde en op zichzelf. Probeer de kleine tekentjes en signalen die ze afgeven te ontdekken die jou helpen te begrijpen wat een dier zegt. Kijk of er iets is dat jou kan bevestigen dat je gelijk had nadat je geraden hebt wat het dier probeert te zeggen. Beoordeel andere mensen niet of maak geen aanmerkingen op hun moeilijkheden, kijk gewoon en leer.

In de derde plaats, besteed wat tijd aan het observeren van jouw dier. Een videorecorder is heel goed hiervoor aangezien die jou in staat stelt om gedrag bij herhaling te zien zodat je kunt opnemen wat het dier probeert mede te delen. Observeer je eigen dier om te zien hoe het met zijn omgeving communiceert en met andere dieren. Probeer te begrijpen wat het dier zegt door je voor te stellen welk nut het gedrag voor het dier kan betekenen. Hoe dominant zijn zij met andere uit de kudde? Wat doen ze voordat zij gaan rollen, slapen, schrikken of weghollen?

In de vierde plaats, maak het vaste voornemen om jouw equine partner te vertrouwen. Accepteer dat hij jou de waarheid vertelt en leer dat wanneer jij de werkelijke natuur van equines aanvaardt, dat je dan zult inzien wat zij ons proberen te vertellen. Vermeid te veel dieren met mensen te vereenzelvigen; dat kan tot verkeerde conclusies leiden en geeft miscommunicatie.

Ten slotte, leer met je dier om te gaan en te zien hoe subtiel de tekenen van communicatie zijn. Leer te luisteren naar iedere beweging en elk gedrag dat jouw dier vertoont. Je moet zo geconcentreerd zijn dat het lijkt op mediteren. Ga helemaal op in wat het je vertelt of het nou goed is of slecht. Wees bereid om dingen te horen die je niet wilt horen en vat het niet persoonlijk op. Accepteer eerlijke communicatie en verheug je in het feit dat je kunt begrijpen wat een andere soort jou vertelt.

Geschreven door Ben Hart

zie ook de agenda voor zijn 2-daagse workshop eind maart 2014.
  • 10/11 00:36 Run of the Waste - een paard met ons verdriet Lees meer
  • 22/01 23:08 Erkenning en Accreditatie Lees meer
  • 08/01 20:56 Paardencoachcongres 2018 Lees meer
  • 01/04 15:50 Hoe kan ik bij mezelf blijven in contact met anderen? Lees meer
  • 30/03 14:00 Zichtbaar maken van het onzichtbare! Lees meer
  • 04/08 13:57 Mannen en paarden (coaching) Lees meer
  • 04/05 22:19 Startpagina Paardencoaching door Equilogica Lees meer
  • 11/04 11:44 Gebruik jij je intuïtie bij leiderschap? Lees meer
  • 11/04 11:35 Boekrecensie : Harnessing the Power of Equine Assisted Counseling Lees meer
  • 30/03 13:31 Is er natuurlijk evenwicht in jouw team of samenwerking? Lees meer
  • 27/03 12:40 Column PaardenInzicht – Maart 2015 – Business Experience BS Morgen Lees meer
  • 25/03 21:39 We gaan door het vuur voor ons vak, het werken met paarden!!! Lees meer
  • 23/03 11:27 De apenrots vs de paardenkudde Lees meer
  • 11/03 20:14 Hoe bepaal je jouw doelgroep als paardencoach*? Lees meer
  • 07/02 11:44 Ruud Knaapen in het Licht Lees meer
  • 11/01 14:30 Boekrecensies door Wendela de Tonkelaar Lees meer
  • 25/11 21:25 Wat maakt een goede leider? Lees meer
  • 14/11 10:08 Congres (P)AARDEN (IN) KRACHT Lees meer
  • 09/11 23:16 Boek Inge Kroesen - Coachen met paardenkracht Lees meer
  • 26/09 21:46 GRATIS abonnement tot eind 2014 aangeboden door paardencoachcongres Lees meer
  • 23/09 01:00 Op vrije voeten in de paardenhouderij Lees meer
  • 22/09 23:51 Paard helpt bij verwerking van trauma Lees meer
  • 15/09 15:32 40 jaar paarden! PaardenInzicht Column – aug/sept 2014 Lees meer
  • 14/08 14:55 European Association for Horse Assisted Education 10 JAAR ! Lees meer
  • 14/07 21:43 Natuurlijk leider in de dop! PaardenInzicht Column – juli 2014 Lees meer
  • 11/06 22:56 Jane Goodall – niet alleen paarden! PaardenInzicht Column – Juni 2014 Lees meer
  • 18/05 18:00 De fenomenologische blik, door Ruud Knaapen Lees meer
  • 14/05 14:47 Leg dat maar eens uit - Column PaardenInzicht mei 2014 Lees meer
  • 08/05 23:10 EAHAE Development Day Lees meer
  • 14/04 22:27 Vervolg van de Column op PaardenCoachTips Lees meer
  • 20/03 14:02 Healthy Horse Horsemanship Lees meer
  • 30/01 22:00 Paard en mens, een relatie nader bekeken Lees meer
  • 14/01 15:00 Horse Herd Therapy. De kracht van de kudde. Lees meer
  • 29/12 22:16 RTL4 Life is Beautiful Lees meer
  • 12/12 23:00 Kennis is van niemand… en kennis is van iedereen Lees meer
  • 12/12 11:00 Het systemisch perspectief Lees meer
  • 02/12 15:04 Ouder en Kind - Your Way Lees meer
  • 21/11 15:14 CREF methode Lees meer
  • 12/11 14:56 De ezel Lees meer
  • 22/10 22:05 Magische paarden aan de Slachte Lees meer
  • 01/10 16:29 Paardencoach Congres 2014 Lees meer
  • 30/09 11:03 2013 EAHAE Conference Ohio, USA Lees meer
  • 28/02 16:08 Ter ere van al degene die zich durven geven… Lees meer
  • 12/02 15:39 Arbeidsdeskundigen Award 2012 Lees meer
  • 06/05 23:30 Helder communiceren Lees meer

Laatste blog updates

Wat zou jij ervoor over hebben om kennis te maken met Paardencoaching?
Door Sven den Boer op 27-07-2018 Lees meer
Fren van Dijk, winnares van fotowedstrijd.
Door Sven den Boer op 14-06-2018 Lees meer
Met de handen gebonden
Door Marc Jammaers op 12-01-2018 Lees meer
Leveringsvoorwaarden  |  Contact  |  © 2019 EQ Experience